Çeyrek altın ne kadar oldu?
O Gazeteci tutuklandı!
İlk açıklama geldi
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

PARLAMENTER SİSTEME DÖNMELİ MİYİZ?

Vehbi Yahşi
06.06.2018 / 00:00


Millet ittifakı adı altındaki muhalefet partileri ve onların Cumhurbaşkanı adayları seçim meydanlarında, seçilirlerse parlamenter sisteme geri döneceklerini ilan ettiler. Fakat bundan sonra parlamenter sistemle başkanlık sistemini karşılaştırarak, her iki sisteminde artılarını ve eksilerini milletin önünde analiz edip, parlamenter sistemin artılarının daha çok olduğunu ispat etmeleri ve bu durumu, geri dönmek istemelerine gerekçe olarak göstermeleri gerekirken bunu yapamamaktadırlar.

O halde bu analizi biz yapmaya çalışalım.

Parlamenter sistemde seçim barajının sıfırlanması ile ancak millet iradesinin tamamı meclise yansır. Yani bütün partiler aldıkları oy oranına göre meclise girerler. Fakat bu durumda meclisin yapısı çok parçalı hale gelir. Parlamenter sistemde hükümetleri meclis oluşturduğu için çok parçalı yapıya sahip meclislerin hükümetleri oluşturma ihtimali azdır ve zordur. Bu yüzünden millet iradesinin tamamının meclise yansımaması, seçim barajı ile belli bir oranın altında oy alan partilerin meclise girmesi engellenerek sağlanmış olur. Bunun sonucunda meclislerin az parçalı yapıya sahip olması sağlanarak koalisyonların ihtimali azaltılır ve tek parti hükümetlerinin oluşma ihtimali artırılır. Sonuçta parlamenter sistemin işlerliği için millet iradesinin tamamının meclise yansımaması gerekir ve bunun içinde seçim barajları parlamenter sistemde gereklidir ve şarttır.

Hal bu ki, başkanlık sisteminde seçim öncesi koalisyonlar olan ittifaklar sayesinde ittifaka giren partiler için seçim barajı sıfırlanır ve seçimin sonucunda millet iradesinin tamamının meclise yansıması, ittifaka giren partilerin tamamının meclise girmesi ile sağlanmış olur. Başkanlık sisteminde meclisin çok parçalı yapıya sahip olmasının bir zararı yoktur. Çünkü hükümetleri başkanlık sisteminde meclisler değil, başkan meclis dışından oluşturur. Sonuçta başkanlık sisteminin işlerliği için belli bir oranın altında oy alan partilerin meclise girmelerinin engellenmesine yani millet iradesinin bir kısmının meclise yansımasının engellenmesine ihtiyaç yoktur dolayısı ile seçim barajına ihtiyaç yoktur.

Gerçi bu seçimde ve sonrasında uygulayacağımız başkanlık sistemimiz olan, Cumhurbaşkanlığı hükümet modelinde ittifaka girmeyen partilere seçim barajı uygulanmaktadır. Aslında sistemin işlerliği açısından buna gerek yoktur ve kaldırılmalıdır.

Parlamenter sistemde çok parçalı yapıya sahip meclislerin hükümetlerin kurulmasını zorlaştırırken, başkanlık sisteminde olumsuz bir etkisi olmadığı gibi bilakis, başkanın ve kurduğu hükümetin üzerindeki denetimini artırarak olumlu etki yapar.

Görülüyor ki, Cumhuriyet rejiminin iki modelinden biri olan başkanlık sistemi, Türkiye gibi etnik, mezhepsel ve ideolojik açıdan diğer Dünya ülkelerinden daha çok parçalı yapıya sahip olan bir ülke için, birlik ve bütünlüğümüzün sağlanması açısından parlamenter sistemden daha elverişli bir sistemdir. Bunun ispatını, parlamenter sistemde asla bir araya gelmeleri mümkün olmayan, beş benzemez diye nitelendirilen, ideolojileri zıt partilerin millet ittifakı adı altında birleşmesinde, yukarıdaki analizleri yapmadan da hemen görebiliyoruz.

İşte muhalefet partilerinin seçilirlerse parlamenter sisteme dönme düşüncelerini, kendileri gibi birbirine her açıdan zıt partileri, millet ittifakı adı altında birleştirenin, parlamenter sistem olmadığını bilakis başkanlık sistemi olduğunu görerek bir daha gözden geçirmeleri gerekir.

Etiketler:
Bu yazi toplam 383 defa okundu
Yazarın Diğer Yazıları
YAZARLAR