Barzani'den sürpriz Türkiye açıklaması
Uyarı yapıldı
CHP'den
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

19 MAYIS 1919

Vehbi Yahşi
18.05.2017 / 00:00


Mondros ateşkes anlaşmasından sonra orta Karadeniz bölgesinde Pontus Rum çetelerinin halka saldırıları sonucunda ki çıkan çatışmaları itilaf devletleri kasıtlı olarak, ‘’Türkler Rumları katlediyor ‘’diye yorumlayınca,İngiltere hükümete, Karadeniz bölgesinde asayişin sağlanamaması durumunda Mondros ateşkes anlaşması gereğince bu bölgeleri işgal edeceğini bildiren bir nota verdi.Bunun üzerine hükümet, Çanakkale kahramanı diye ünlenen Mustafa Kemal Paşayı 9.ordu müfettişliğine atayarak ve olağanüstü yetkilerle de donatarak Karadeniz bölgesinde asayişi sağlamakla görevli olarak Samsuna gönderdi.

Atatürk,Samsuna gönderilirken kendine verilen olağanüstü yetkilerle ve emrine verilen kurmay heyeti ile Anadoluya çıkışını, ülkenin işgallerden kurtarılması için fırsata dönüştürmek gerektiğini düşünüyordu. Çünkü Padişah ve hükümet itilaf devletlerinin baskısı altında idi, üstelikte meclis de kapalı olduğu için atanan hükümetlerde meclis onayını almadıklarından meşru sayılamazlardı.Bu durumda padişah ve hükümetin ülkenin kurtuluşunda yetersiz kalacağı kesindi. Bu sebeple Atatürk, Anadoludan padişahı ve hükümeti yönlendirmeyi gerektiğinde de yönetime Anadoludan el koymayı bile düşünüyordu.

Bu sebeple Atatürk Anadolu içlerine girmeye başladı ve Havza genelgesini yayınlayarak İstanbuldaki işgal komutanlıklarına ve hükümet çevrelerine işgalleri kınayan protesto telgraflarının çekilmesini,yurt genelinde protesto mitinglerinin yapılmasını isteyerek milletin işgaller konusunda bilinçlenmesini ve tepki göstermesini sağlamayı amaçladı.

Havzadan Amasya ya gelen Atatürk Amasya genelgesini yayınlayarak vatanın tehlikede olduğunu ve hükümetin üzerine düşen görevlerini yapamadığını açıklayınca hükümet bu Havza ve Amasya genelgelerini hoş karşılamayarak Mustafa Kemal paşayı İstanbula geri çağırdı.Atatürk İstanbula dönmeyince Erzuruma geldiğinde askerlikten istifa etmek zorunda kaldı.

İşgaller karşısında Trakya ve Anadoluda halkın örgütlenerek kurdukları Müdafaa-ı Hukuk cemiyetleri, kuruldukları bölgelerde bölgesel kurtuluş çareleri aramakla meşgullerdi.Atatürk Erzurumdaki cemiyetin yaptığı kongresinde başkan seçilince kurtuluşun ülkece bir bütün içinde olabileceğini anlatarak kongrede bu yönde kararlar aldırdı ve bu cemiyetlerin tek çatı altında birleşmeleri gerektiğini ve birinci görevininde hükümete baskı yaparak bir an önce seçimlere gidilip meclisin açılmasının sağlanılması,kurtuluş mücadelesine de meclis eliyle başlanılması gerektiğini belirtti.Sivas kongresinden sonra tek çatı altında birleşen cemiyetler, yetkilerini ‘’Heyet-i Temsiliye’’adında bir heyete devrederek başkanlığına da Atatürk getirildi.

Atatürk Heyeti Temsiliye başkanı olarak Ali Rıza Paşa hükümetinin Amasyaya gönderdiği temsilcisi Salih Paşa ile görüşerek seçimlerin biran önce yapılıp meclisin açılması konusunda hükümetle anlaştı.Sonrasında da seçimler yapılarak meclis açıldı,Atatürkte meclise Erzurum milletvekili olarak girdi.Meclis ülke sınırlarını belirleyen ve işgalleri tanımayan Misak-ı Milli kararlarını alınca ,itilaf devletleri bunun üzerine İstanbulun her yerini işgal etti. Mecliste 11 Nisan 1920 de işgal ortamında özgürce çalışamayacağı gerekcesi ile çalışmalarına ara verdi.

Hem Heyet-i Temsiliyenin başkanı hem de Meclisin bir mebusu olarak Atatürk, meclis başkanı ve milletvekilleri ile irtibata geçerek meclisin, işgal bölgesi olmaması sebebi ile Ankaraya taşınması gerektiğini önerince bu öneri meclis başkanı ve milletvekillerince kabul edilerek meclis çalışmalarına ara verdikten tam 12 gün sonra meclis başkanının ve milletvekillerinin Ankaraya gelmesi ile eksik milletvekillerinin de bölgelerinden seçilip tamamlanması ile 23 Nisan 1920 de Ankarada açılarak çalışmalarına başladı.

Böylece 19 Mayıs 1919 la başlayan hareket 11 ay 4 gün sonra milletin meclisinin Ankaraya taşınarak açılmasına , çalışmalarına tekrar başlamasına ve kurtuluş savaşının meclis eliyle başlatılmasına sebep olmuştur ki bu sebeple de kurtuluş mücadelesi başarı ile sonuçlanmıştır.

Etiketler:
Bu yazi toplam 675 defa okundu
Yazarın Diğer Yazıları
YAZARLAR